Herbarium - zioła, ziołolecznictwo
Zdrowie i uroda naturalnie
Poznaj uzdrawiającą moc ziół

 

Pamiętaj!

Źle stosowane zioła mogą szkodzić. Powinny być stosowane za wiedzą i lekarza. więcej »

 

Witaminy

Witaminy - niedobór, źródło

Witaminy są to substancje, których organizm nie potrafi wytworzyć i które muszą być dostarczone z pożywieniem lub zsyntetyzowane przez bakterie znajdujące się w przewodzie pokarmowym. Są one konieczne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka.

Nazwa tej grupy związków powstała przez połączenie dwóch członów, łacińskiego vita - życie i chemicznego amina (pierwsze witaminy wyodrębnione chemicznie były aminami).

Witamina A (retinol)

Odpowiada za prawidłowe widzenie i wzrost organizmu, stan śluzówek, czynność wydzielniczą gruczołów łojowych i potowych. Jest ważna dla syntezy wielu hormonów. Ma działanie ochronne, zapobiega występowaniu nowotworów układu oddechowego, zwłaszcza u ludzi narażonych na czynniki rakotwórcze (ale tylko naturalna, nie w kapsułkach). Odpowiada za stan nabłonka dróg oddechowych, wytwarzanie śluzu i oczyszczanie się oskrzeli.

Główne źródło witaminy A to produkty pochodzenia zwierzęcego (przede wszystkim w wątrobach ryb, morsów, fok i waleni) oraz zielone części roślin, owoce barwy żółtej, pomarańczowej i czerwonej. Duże ilości prowitaminy A zawierają: marchew, pomidory, papryka, morele, olej palmowy, nagietek, szpinak, sałata, pietruszka, szczypior, jagody rokitnika i dynia. W wątrobie prowitamina ta ulega przemianie do postaci biologicznie aktywnych.

Niedobory witaminy A objawiają się zaburzeniami widzenia o zmroku i gorszą adaptacją do ciemności, nadmiernie szorstką skórą na kolanach, łokciach, ramionach i podudziach.

Przy niedoborze witaminy A błony śluzowe ulegają zwyrodnieniu, zwiększa się podatność na infekcje dróg oddechowych i przewodu pokarmowego. U kobiet z niedoborem witaminy A występują zaburzenia miesiączkowania i płodności, a u dzieci zahamowanie wzrostu.

Aby w prosty sposób rozpoznać niedobory witaminy A, trzeba w pomieszczeniu, w którym zgasiliśmy światło, mierzyć czas, jaki upłynie do momentu, aż zaczniemy widzieć w ciemności. Jeśli czas ten przekracza 7-8 sekund wskazuje na niedobory witaminy A, jeśli ponad 10 sekund, oznacza że niedobory są znaczne i należy zwrócić się do lekarza. Czas możemy mierzyć stoperem lub głośno liczyć 121, 122, 123 itd.

Witamina A jest rozpuszczalna w tłuszczach, więc może gromadzić się w organizmie, ale tylko nadmiar witaminy A ze źródeł zwierzęcych i suplementów zawierających witaminę A jako retinol lub palmitynian retinylu jest toksyczna; prowitamina A ze źródeł roślinnych nie ma tego efektu.

Witamina D

Razem z hormonem przytarczyc zwiększa wchłanianie wapnia przez przewód pokarmowy oraz jego odkładanie w kościach. Może być korzystna w leczeniu oparzeń, chorób skóry, zaburzeń przewodu pokarmowego. Występuje w organizmie w postaci witaminy D2 (ergokalcyferolu) i witaminy D3 (cholekalcyferolu). W naskórku pod wpływem promieniowania nadfioletowego prekursory witaminy D ulegają uaktywnieniu, a następnie są przerabiane w wątrobie i nerkach do czynnej witaminy.

Główne źródło witaminy D - wątroba i tkanka tłuszczowa ryb oraz grzyby borowik i pieprznik jadalny.

Niedobór witaminy D u dzieci powoduje wystąpienie krzywicy, a u dorosłych rozmiękanie kości. Stanami wzmożonego zapotrzebowania na tę witaminę są okresy ciąży, karmienia i wzrostu.

Zbyt duże dawki tej witaminy są toksyczne, jednakże większość dzieci jest bardziej narażona na niedobór witaminy D, niż być jnadmiar.

Witamina E (tokoferol)

Zapobiega utlenianiu wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, dlatego działa przeciwmiażdżycowo. Współdziała z selenem.

Niedobór witaminy E prowadzi do niepłodności, powoduje łatwość wystąpienia hemolizy krwi, a także zaniki mięśni i martwicę komórek wątroby.

Źródłem witaminy E są oleje roślinne z wyjątkiem oliwkowego. Występuje w kiełkach pszenicy, w zielonym bobie, sałacie, zielonej kapuście, pietruszce, szczypiorze, zielonym groszku.

Witamina K (filochinon)

Jest konieczna dla zapewnienia prawidłowej krzepliwości krwi, reguluje w organizmie poziom protrombiny i innych czynników krzepnięcia krwi, sprzyja regeneracji tkanek oraz ma działanie przeciwbólowe. Jest korzystna w leczeniu żółtaczek zastoinowych, zapaleń wątroby, krwawień, oparzeń i odmrożeń, chorobie popromiennej, a także żylakach odbytu.

Niedobory witaminy K mogą wystąpić gdy ulegnie zniszczeniu flora bakteryjna jelit lub przy niedoborach żółci np. u chorych na żółtaczkę oraz w zespołach złego wchłaniania.

Witamina K występuje w zielonych liściach kasztana, pokrzywie, szpinaku, kapuście, igłach drzew iglastych i zielonych pomidorach.

Witamina F

Zespół nienasyconych kwasów tłuszczowych (linolowy, linolenowy, arachidonowy). Obniżają one poziom cholesterolu we krwi i zmieniają metabolizm tłuszczów w wątrobie. Są stosowane w leczeniu stwardnienia tętnic, leczeniu chorób skóry, owrzodzeń, wyprysków, wyprzeń.

Występują w olejach jadalnych, głównie słonecznikowym, sojowym i rokitnikowym.

Przyczyną niedoborów witaminy F może być długotrwałe żywienie odtłuszczonym mlekiem. Brak tej witaminy powoduje zahamowanie wzrostu u dzieci, skóra staje się szorstka, sucha, występują wyprzenia.

Witamina C (kwas askorbinowy)

Witamina C odgrywa dużą rolę w przemianach organizmu. Jest konieczna do procesu syntezy kolagenu, od którego zależy gojenie się ran. Jest ważna dla wytwarzania hormonów nadnerczowych oraz w oddychaniu tkankowym. Spełnia istotną rolę w przenoszeniu żelaza. Pełni kluczową rolę w układzie odpornościowym.

Objawami niedoboru witaminy C jest depresja układu nerwowego, łatwość krwawień, łamliwość naczyń krwionośnych. Nasilony niedobór znany jest pod nazwą szkorbutu.

Najbogatszym źródłem witaminy C są owoce dzikiej róży, następnie niedojrzałe owoce orzecha włoskiego, owoce rokitnika, papryka, owoce czarnej porzeczki, truskawki, owoce cytrusowe, pomidory i ziemniaki.

Nadmiar witaminy C jest wydalamy z moczem. Nie wolno jednak łykać zbyt dużej ilości suplementów z tą witaminą, bo sprzyja to powstawaniu kamieni nerkowych, podrażnia przewód pokarmowy (może powodować skurcze żołądka i biegunkę), a wysokie dawki przyjmowane w ciąży mogą być toksyczne dla płodu.

Witamina B1 (tiamina)

Jest istotna dla przemiany węglowodanów w organizmie. Dla ludzi pracujących umysłowo jest ona szczególnie ważna. W razie jej niedoborów następuje upośledzenie pracy układu nerwowego oraz zaburzenia przemian tłuszczów i cholesterolu w organizmie.

Objawami niedoboru witaminy B1 jest rozdrażnienie, bezsenność, porażenie mięśni szkieletowych.

Witamina ta występuje w ziarnach zbóż, jajach, wątrobie, mięsie wieprzowym oraz roślinach zielonych. Suszenie, mielenie i konserwowanie w puszkach mięs niszczy tę witaminę.

Witamina B2 (ryboflawina)

Bierze udział w procesach utleniania i redukcji. Katalizuje reakcje oddychania komórkowego i jest w organizmie regulatorem poziomu cukru i azotu. Poprawia przemianę materii i reguluje czynności układu nerwowego i gruczołów wydzielniczych żołądka. Odpowiada za stan skóry i błon śluzowych, jest niezbędna do syntezy białka i tłuszczu.

W niedoborach witaminy B2 występuje przekrwienie, łuszczenie i pękanie warg w kącikach ust, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, język staje się ciemnowiśniowo-czerwony.

Witamina B2 występuje w serze, mleku, jajach, drożdżach, kaszy gryczanej, kiełkach i otrębach zbóż, w szpinaku, pomidorach, zielonym groszku i szczypiorze.

Witamina B5 (kwas pantotenowy)

Wchodzi w skład koenzymu A.

Niedobór witaminy B5 powoduje zaburzenia czynności układu nerwowego i gruczołów wydzielania wewnętrznego.

Kwas pantotenowy występuje w drożdżach, wątrobie, pszenicy, otrębach oraz w grochu.

Witamina B6 (pirydoksyna)

Jest bardzo ważna w przemianach białek, węglowodanów i tłuszczów.

Niedobory witaminy B6 objawiają się depresją lub podnieceniem. Obniża się próg drgawkowy, występuje niedokrwistość oraz zaburzeniu ulegają procesy odporności.

Występuje w całych ziarnach zbóż, w warzywach strączkowych, w nasionach kukurydzy, ponadto w wątrobie i jajach.

Witamina B7 (witamina H, biotyna)

Jest niezbędna dla zachowania prawidłowego stanu skóry.

Niedobory witaminy biotyny występują u ludzi pijących duże ilości surowych jaj lub po przewlekłej antybiotykoterapii. Objawem tego niedoboru jest zapalenie i łuszczenie się skóry. Ulega podwyższeniu poziom cholesterolu. Występują bóle mięśniowe, stany depresyjne, senność oraz objawy niedokrwienia.

Źródłem witaminy biotyny jest mleko, warzywa, bób, groch, kalafior, cebula, grzyby, mięso i drożdże.

do góry

Kwas foliowy (witamina B9, witamina M, witamina B11)

Jest koenzymem w przemianach aminokwasów oraz bierze udział w syntezie puryn, pirymidyn i kwasów nukleinowych. Odpowiada za przenoszenie grup metylowych. Współdziała z witaminą B12.

Witamina ta może być polecana w przypadkach osłabienia, zaburzeń czynności krwiotwórczej, chorobach wątroby a zwłaszcza stłuszczeniu oraz po przebytym wirusowym zapaleniu wątroby, kolkach wrzodowych, neurastenii.

Niedobór kwasu foliowego powoduje zaburzenia w układzie krwiotwórczym, co objawia się wystąpieniem anemii megaloblastycznej. Stanem wzmożonego zapotrzebowania na kwas foliowy jest ciąża.U dzieci odpowiednia ilość kwasu foliowego jest ważna, aby utrzymać normalne tempo wzrostu.

Witamina B9 występuje w wątrobie, rybach i zielonych warzywach, a głównie w bobie, fasoli, szpinaku, pomidorach, pszenicy, ryżu, kukurydzy. Ponieważ kwas foliowy ulega rozkładowi w czasie gotowania, najlepszym źródłem tej witaminy są sałatki z warzyw liściastych.

Nie można przedawkować naturalnego kwasu foliowego, ale żywność wzbogacana i suplementy zawierające kwas foliowy powinny być spożywane z umiarem.

Witamina B12 (cyjanokobalamina)

Współdziała z kwasem foliowym w procesach krwiotworzenia. Jest stymulatorem wzrostu zwierząt i drobiu.

Niedobór witaminy B12 prowadzi do niedokrwistości (makrocytarnej).

Źródłem witaminy B12 są produkty pochodzenia zwierzęcego, głównie wątroba, mięso, mleko, jaja, ryby oraz sery.

Witamina PP (niacyna)

Jest ważna w procesach oddychania tkankowego oraz syntezy tłuszczów w organizmie. Reguluje czynność żołądka i wątroby, zwiększa zdolność wydalania szkodliwych produktów przemiany materii, a także ma korzystny wpływ na naczynia krwionośne.

Niedobór witaminy PP powoduje chorobę zwaną pelagra.

Występuje w mleku, serze, jajach, nasionach orzecha ziemnego, otrębach pszenicy i ryżu, w kaszy gryczanej, grzybach, warzywach i owocach.


Apteczka Ziołowa, L. M. Krześniak, Wyd. Sport i Turystyka
www.pccnaturalmarkets.com

do góry


« poprzednia | następna »



Nowa strona w
przygotawaniu


Trwają prace nad nową wersją strony. W planie nowy wygląd, układ przyjazny dla urządzeń mobilnych, uzupełnienie treści i nowe artykuły!